101.

אַ קניפּ בײַ דער באַק, די פֿאַרב זאָל שטײן.

A knip ba der bak, di farb zol štejn.

Щипок в щеку, чтобы краска стояла.

 

102.

אַ קראַנקן פֿרעגט מען, אַ געזונטן גיט מען.

A krankn fregt men, a gezuntn git men.

Больного спрашивают, здоровому дают.

 

103.

אַ קראַנקער מענטש און פֿעטע קו ברענגען נוצן ערשט נאָכן טױט.

A kranker menč un fete ku brejngen nucn eršt noxn tojt.

Больной человек и жирная корова приносят пользу только после смерти.

 

104.

אַ שדכן מוז זײַן אַ ליגנער.

A šatxn muz zajn a ligner.

Шадхен должен быть лгуном.

 

105.

אַ שװערע פֿראַגע קען מען אַרײַנלײגן אין אַ פּאַק און אָפּשיקן מיט קלײנער שנעלקײט.

A švere frage ken men arajnlejgn in a pak un opšikn mit klejner šnelkajt.

Тяжёлый вопрос можно запаковать и отослать малой скоростью.

 

106.

אַ שיכּור קען זיך אױסשלאָפֿן, אָבער אַ נאַר קען ניט קליגער װערן.

A šiker ken zix ojsšlofn, ober a nar ken nit kliger vern.

Пьяный может выспаться, но дурак не может поумнеть.

 

107.

אַ שיקסע בײַ אַ רבֿ קען אױך אַ שאלה פּסקענען.

A šikse ba a rov ken ojx a šajle paskenen.

Старого воробья на мякине не проведёшь. За одного битого двух небитых не дают.

 

108.

אַ שלעכטע ראָד סריפּעט צום ערגסטן.

A šlexte rod skripet cum ergstn.

Глупая собака громко лает.

 

109.

אַ שלעכטער שלום איז בעסער װי אַ גוטער קריג.

A šlexter šolem iz beser vi a gutter krig.

Худой мир лучше доброй ссоры.

 

110.

אַ שם טובֿ איז בעסער װי אַן עבֿן טובֿ.

A šem tov iz beser vi evn tov.

Доброе имя лучше богатства.


111.

אַ שעמעװדיקער קען קײן למדן ניט זײַן.

A šemevdiker ken kejn lamdn nit zajn.

Стеснительный не может стать знатоком.

 

112.

אַ שפּריכװאָרט, איז אַ װאָרװאָרט.

A šprixvort, iz a vorvort.

Пословица есть слово правды.

 

113.

אַ תּחת מיט אַ פּנים קענען ניט זײן מחותּנים.

A toxes mit a ponem kenen nit zajn mexutonim.

Задница и лицо не могут стать сватьями. Гусь свинье не товарищ.

 

114.

אַבי שטעקן – אַ הונט װעט מען שױן געפֿינען.

Abi štekn – a hunt vet men šojn gefiinen.

Лишь бы была палка, а собаку уже найдут.

 

115.

אָדם אַ מענטש – שקאַרבעטקעס אַ בגד.

Odem a menč – škarbetkes a beged.

Адам – человек, и носки – одежда.

 

116.

אָדם יסודו מאופֿר וסופֿו לאופֿר – בינו לבינו איז גוט אַ טרינק בראָנפֿן.

Odem jesojdoj meojfer vesojfoj leojfer - bejne-lebejne iz gut a trink bronfn.

Человек, основа его из праха, и конец его превратится в прах, между нами, хорошо бы и выпить.

 

117.

אָדער גאָר אָדער גאָרנישט.

Oder gor oder gorništ.

Либо всё, либо ничего Или пан, или пропал. Семь бед – один ответ.

 

118.

אױבן עס האָט דיך אַ קוש געגעבן אַ גנבֿ, צײל איבער דײַנע צײן.

Ojbn es hot dix a kuš gegebn a ganef, cejl iber dajne cejn.

Если тебя поцеловал вор, пересчитай свои зубы.

 

119.

אױך מיר אַ קונץ זײַן אַ בעקער! מען נעמט אַ טײגל, מען מאַכט אַ בײגל.

Ojx mir a kunc zajn a beker! Men nemt a tejgl, men maxt a bejgl.

Какое чудо быть пекарем! Берут тесто и делают бублики.

 

120.

אױס די אױגן – אױס דעם האַרצן.

Ojs di ojgn – ojs dem harcn.

С глаз долой – из сердца вон.


121.

אױסערלעכקײט פֿאַרפֿירט.

Ojserlexkejt farfirt.

Внешность обманчива.

 

122.

אױף אַ יומטובֿדיקן טיש ס׳דאַרף זײַן געפֿילטע פֿיש.

Af a jomtevdikn tiš s’darf zajn gefilte fiš.

На праздничном столе должна быть фаршированная рыба.

 

123.

אױף אַ יונגען בױם שפּרינגען אַלע ציגן,

Af a jungen bojm špringen ale cign.

На молодое дерево прыгают все козы.

 

124.

אױף אַ טױטן לײב שפּרינגען האָזן.

Af a tojtn lejb špringen hozn.

По мёртвому льву прыгают зайцы.

 

125.

אױף אַ צעריסענער פֿרײַנדשאַפֿט קען מען קײן לאַטע ניט לײגן

Af a cerisener frajndšaft ken men kejn late nit lejgn.

На разорванную дружбу не возможно поставить заплату.

 

126.

אױף אַן אײגן קינד זײַנען די עלטערן בלינד.

Af an ejgn kind zajnen di eltern blind.

На собственного ребёнка родители слепы.

 

127.

אױף גאָט דאַרף מען האָפֿן און אַלײן אױך ניט שלאָפֿן.

Af Got darf men hofn un alejn ojx nit šlofn.

На Бога надейся, а сам не плошай.

 

128.

אױף דעם גנבֿ ברענט דאָס היטל.

Af dem ganef brent dos hitl.

На воре шапка горит.

 

129.

אױף דער מצבֿה זײַנען אַלע ייִדן שײן.

Af der macejve zajnen ale jidn šejn.

На памятнике все люди прекрасны. О мёртвых – или хорошо, или ничего.

 

130.

אױף װאָס פֿאַר אַ װאָגן מען זיצט, אַזאַ ניגון זינגט מען.

Af vos far a vogn men zict, aza nign zingt men.

В чужой монастырь со своим уставом не лезь.


131.

אױף יעדער זאַך איז דאָ דײַן צײַט.

Af jeder zax iz do dajn cajt.

Всему своё время.

 

132.

אױף יעדער קשיא איז דאָ אַ תּירוץ.

Af jeder kaše iz do a terec.

На каждый вопрос есть оправдание.

 

133.

אױף יענעם זעט ער אַפֿילו אַ פֿליג, אױף זיך – קײן העלפֿאַנד ניט.

Af jenem zet er afile a flig, af zix – kejn helfand nit.

На чужом он видит даже муху, на себе – ни слона.

 

134.

אױף יענעמס קעשענע איז יעדער אַ בעל־צדקה.

Af jenems kešene iz jeder a bal-cdoke.

На чужом кармане каждый жертвователь.

 

135.

אױף יענעמס שׂימחה האָט מען תּמיד אַ גוטן אַפּעטיט.

Af jenems simxe hot men tomid a gutn apetit.

На чужом веселье всегда хороший аппетит.

 

136.

אױף מאָרגן זאָל גאָט זאָרגן.

Af morgn zol Got zorgn.

Успеешь напечалиться, когда беда навалится.

 

137.

אױף נסים טאָר מען זיך ניט פֿאַרלאָזן.

Af nisim tor men zix nit farlozn.

На Бога надейся, а сам не плошай.

 

138.

אױף שלום שטײט די װעלט.

Af šolem štejt di velt.

На мире стоит мир.

 

139.

אױפֿן גנבֿ װאַרט דאָס שטריקל.

Afn ganef vart dos štrikl.

Виселица вора не минует. Быть бычку на верёвочке.

 

140.

אומגליק בינדט צונױף, שלעכטיקײט מאַכט פֿרײַנדשאַפֿט.

Umglik bindt cunojf, šlextikejt maxt frajndsaft.

Разделённое горе – полгоря. На миру и смерть красна.* Чужое несчастье – половина утешения.


141.

אומעטום איז גוט, אין דער הײם איז נאָך בעסער.

Umetum iz gut, in der hejm iz nox beser.

В гостях хорошо, а дома лучше.

 

142.

אַז אַ ביסל איז גוט, איז אַ סך נאָך בעסער.

Az a bisl iz gut, iz a sax nox beser.

Когда мало хорошо, а много ещё лучше. Кашу маслом не испортишь.

 

143.

אַז אַ יונג מײדל נעמט אַן אַלטן מאַן, בלײַבט זי אַ יונגע אַלמנה.

Az a jung mejdl nemt an altn man, blajbt zi a junge almone.

Когда юная дева берёт старого мужа, то она остаётся молодой вдовой.

 

144.

אַז אַ מאַמע שרײַט אױף איר קינד: ממזר! מעג מען איר גלײבן.

Az a mame šrajt af ir kind: mamzer! Meg men ir glejbn.

Когда мать кричит на своего ребёнка: пройдоха! Следует ей поверить.

 

145.

אַז אַ מענטש פֿאַלט זאָגט אַפֿילו די שפּין אױף דער װאַנט עדות קעגן אים.

Az a menč falt zogt afile di špin af der vant ejdes kegn im.

Когда человек падает, то даже паук на стене свидетельствует против него.

 

146.

אַז אַ מענטשן איז גוט, גײט ער זיך גליטשן אױף דעם אײַז.

Az a menčn iz gut, gejt er zix gličn af dem ajz.

Когда человеку хорошо, он идёт кататься на льду. Не было у бабы забот – да купила порося.

 

147.

אַז אַ מענטשן קומט אַרײַן אין היץ, הערט ער ניט דעם דונער, זעט ער ניט דעם בליץ.

Az a menčn kumt arajn in hic, hert er nit dem duner, zet er nit dem blic.

Когда человек горячится, он не слышит грома и не видит молнии.

 

148.

אַז אַ נאַר גײט אין מאַרק, פֿרײען זיך די סוחרים.

Az a nar gejt in mark, frejen zix di soxrim.

Когда дурак идёт на рынок, радуются торговцы.

 

149.

אַז אַ נאַר האַלט די קו בײַ די הערנער קען זי אַ קלוגער מעלקן.

Az a nar halt di ku ba di herner ken zi a kluger melkn.

Когда дурак держит корову за рога, умному может её доить.

 

150.

אַז אַ נאַר װאַרפֿט אַרײַן אַ שטײן אין ברונעם, װעלן אים צען קלוגע ניט אַרױסנעמען.

Az a nar varft arajn a štejn in brunem, veln im cen kluge nit arojsnemen.

Когда дурак бросает камень в колодец, десять умных его не будут вытаскивать.


151.

אַז אַ נאַר שװײַגט איז ער אַ חכם.

Az a nar švajgt iz er a xoxem.

Когда дурак молчит он мудрец.

 

152.

אַז אַ קאַרגער צעהוליעט זיך, איז אַ פֿרעמד קערבל בײַ אים בלאָטע.

Az a karger cehuljet zix, iz a fremd kerbl ba im blote.

Когда скупой разгуляется и чужой рубль у него грязь.

 

153.

אַז אַ קינד פֿאַלט, שטעלט דער מלאך די הענט אונטער.

Az a kind falt stelt der malex štelt di hent unter.

Когда ребёнок падает, то ангел подставляет свои руки.

 

154.

אַז איך זע אַ שײן קינד, גײט מיר אױס דאָס חיות נאָך איר מאַמען.

Az ix ze a šejn kind, gejt mir ojs dos xajes nox ir mamen.

Когда я вижу красивого ребенка, я получаю удовольствие от его мамы.

 

155.

אַז אָך און װײ צום געלעכטער.

Az ox un vej cum gelexter.

Смех сквозь слёзы.

 

156.

אַז אַן אַלטער בחור שטאַרבט, האָבן מײדלעך אַ נקמה.

Az an alter boxer štarbt, hobm mejdlex a nekome.

Когда умирает старый холостяк, девушки мстят.

 

157.

אַז גאָט גיט ברױט, גיבן מענטשן פּוטער.

Az Got git brojt, gibn menčn puter.

Когда Б-г даёт хлеб, люди дают масло

 

158.

אַז גאָט װיל, שיסט אַ בעזעם.

Az Got vil, šist a bezem.

Когда Б-г хочет, и веник стреляет.

 

159.

אַז גלאָז ברעכט זיך, איז אַ סימן אױף גוטן.

Az gloz brext zix, iz a simen af gutn.

Когда бьётся стекло – добрый знак.

 

160.

אַז גנבֿים קריגן זיך, קומט אַרױס דער אמת.

Az ganovim krign zix, kumt arojs der emes.

Когда ссорятся воры, всплывает правда.


161.

אַז גנבֿים שלאָגן זיך, קומט אַרױס די גנבֿה.

Az ganovim šlogn zix, kumt arojs di gnejve.

Когда воры дерутся, всплывает кража.

 

162.

אַז דאָס אומגליק דאַרף אײנעם טרעפֿן, טרעפֿט עס אים אױפֿן גלײַכן װעג.

Az dos umglik darf ejnem trefn, treft es im afn glajxn veg.

Когда несчастье должно произойти, то оно происходит на прямой дороге.

 

163.

אַז דאָס מזל גײט, קעלבט זיך דער אָקס.

Az dos mazl gejt, kelbt zix der oks.

Когда придёт счастье – отелится бык.

 

164.

אַז דאָס גליק שײַנט, איז מען גליקלעך.

Az dos glik šajnt, iz men gliklex.

Когда счастье тебе улыбается, ты счастлив.

 

165.

אַז דאָס שלימזל גײט, גײט עס מיט אַלעמען.

Az dos šlimazl gejt, gejt es mit alemen.

Беда никогда не приходит одна. Пришла беда, отворяй ворота. На бедного Макара все шишки валятся.

 

166.

אַז דו װעסט ניט האָרעװען, װעסטו ניט עסן.

Az du vest nit hodeven, vestu nit esn.

Без труда не вынешь и рыбку из пруда.

 

167.

אַז דו װילסט זיך שױן הענגען, הענג זיך אױף אַ גרױסן בױם.

Az du vilst zix šojn hejngen, hejng zix af a grojsn bojm.

Когда уже хочешь повеситься, вешайся на большом дереве.

 

168.

אַז די מױז איז זאַט איז דאָס מעל ביטער.

Az di mojz iz zat iz dos mel biter.

Когда мышь сыта и мука горька.

 

169.

אַז די ערשטע שורה איז קרום געשריבן, טױג דער גאַנצּער בריװן אױף כּפּרות.

Az di eršte šure iz krum gešribm, tojg der gancer briv af kapores.

Когда первая строчка написано криво, то и письмо никуда не годится.

 

170.

אַז די קעץ רײַסן זיך, פֿרײען זיך די מײַז.

Az di kec rajsn zix, frejen zix di majz.

Когда кошки дерутся - мыши радуются


171.

אַז דער אורח הוסט, פֿעלט אים אַ לעפֿל.

Az der ojrex hust, felt im a lefl.

Когда гость кашляет, ему не хватает ложки.

 

172.

אַַז דער באַרג גײט ניט צו מחמד, מוז מחמד גײן צום באַרג.

Az der barg gejt nit cu Maxmed, muz Maxmed gejn cum barg.

Если гора не идёт к Магомету, то Магомет идёт к горе.

 

173.

אַז דער הונט האָט געכאַפּט דאָס בײגל, זאָל ער שױן כאַפּן דעם סידור אױך.

Az der hunt hot gexapt dos bejgl, zol er šojn xapm dem sider ojx.

Когда собака поймала бублик, поймает также и сидур. Пропадать так с музыкой.

 

174.

אַז דער װאָרעם זיצט איו כרײן, מײנט ער, אַז עס איז גאָר קײן זיסערס אױף דער װעלט ניט פֿאַראַן.

Az der vorem zict in xrejn, mejnt er, az es iz gor kejn zisers af der velt nit faran.

Когда червь сидит в хрене, то думает, что на свете слаще хрена нет.

 

175.

אַז דער טאַטע איז אַ בעל־שם, איז דער זון אַ גולם.

Az der tate iz a balšem, iz der zun a gojlem.

Когда отец знаменит, то сын его болван.

 

176.

אַז דער טאַטע איז אַ פֿורמאַן, פֿאַרשטײט דער זון אײנצושפּאַנען.

Az der tate iz a furman, farštejt der zun ajncušpanen.

Когда отец извозчик, то сын знает, как запрячь лошадь.

 

177.

אַז דער ייִד גערעכט, כאַפּט ער ערשט קלעפּ.

Az der jid iz gerext, xapt er eršt klep.

Когда прав еврей, получает сперва шлепки.

 

178.

אַז דער מאָגן איז זאַט, איז דער גאַנצער גוף לוסטיק.

Az der mogn iz zat, iz der gancer guf lustik.

Когда живот сыт, всё тело веселится.

 

179.

אַז דער מאַן איז אַ רבֿ איז דאָס װײַב אַ רביצין.

Az der man iz a rov iz dos vajb rebecn.

Когда муж – раввин, то жена – раввинша.

 

180.

אַז דער מענטש היט זיך, היט אים גאָט אױך.

Az der menč hit zix, hit im Got ojx.

Бережёного и Б-г бережёт.


181.

אַז דער סוף איז גוט, איז אַלץ גוט.

As der sof iz gut, iz alc gut.

Все хорошо, что хорошо кончается. Конец – делу венец.

 

182.

אַז דער קראַנקער גײט צום דאָקטער װערט געהאָלפֿן – דאָקטער.

Az der kranker gejt cum dokter vert geholfn – dokter.

Когда больной идёт к доктору за помощью, то он доктор.

 

183.

אַז דער רוח האָט גענומען די קו, זאָל ער שױן נעמען דאָס קעלבל אױך.

Az der ruex hot genumen di ku, zol er šojn nemen dos kelbl ojx.

Когда ч-рт взял корову, возьмёт также и телёнка. Пропадать, так с музыкой.

 

184.

אַז דער שׂונא פֿאַלט, טאָר מען זיך ניט פֿרײען.

Az der sojne falt, tor men zix nit frejen.

Чужой бедой сыт не будешь.

 

185.

אַז מען איז געזונט איז מען שױן רײַך.

Az men iz gezunt iz men šojn rajx.

Когда здоровы, то уже богаты.

 

186.

אַז מען איז העכער, דערגרײסט מען צום בעכער.

Az men iz hexer, dergrejst men cum bexer.

Когда выше, возвеличивают бокал.

 

187.

אַז מען איז צו גוט, צערײַסן די הינט.

Az men iz cu gut, cerajsn di hint.

Когда все хорошо, дерутся собаки.

 

188.

אַז מען איז שולדיק דעם קירזשנער איז מען בעל־חובֿ איבערן קאָפּ.

Az men iz šuldik dem kiržner iz men balxojv ibern kop.

Когда виноват шапочник, то он должник голове.

 

189.

אַז מען בלאָזט װערט קאַלט.

Az men blozt vert kalt.

Когда дует, холодно становится.

 

190.

אַז מען בריט זיך אָפּ מיט הײסן, בלאָזט מען אױף קאַלטן.

Az men brit zix op mit hejsn, blozt men af kaltn.

Обжёгся на молоке, дует и на воду. Пуганая ворона и куста боится.


191.

אַז מען גיט, נעמט מען.

Az men git, nemt men.

Дают – бери, бьют – беги.

 

192.

אַז מען גיט אַרױס פֿון אַ קאַץ, דאַרף מען זאָגן "מיאַו".

Az men gejt arojs fun a kac, darf men zogn “mjau”.

Когда выходишь из кошки, надо сказать «мяу».

 

193.

אַז מען גײט גלײַך פֿאַלט מען ניט.

Az men gejt glajx falt men nit.

Когда идут прямо, то не падают.

 

194.

אַז מען גלעט אַ קאַץ, פֿאַררײַסט זי דעם עק.

Az men glet a kac, farrajst zi dem ek.

Когда гладят кошку, вывернут ей хвост.

 

195.

אַז מען גרײט אָן אום זומער, האָט מען אױף װינטער.

Az men grejt on um zumer, hot men af vinter.

Готовь сани летом, а телегу зимой.

 

196.

אַז מע דאַרף דעם גנ, נעמט אים מען אַראָפּ תּליה.

Az men darf dem ganef, nemt im men arop tlije.

Когда нужно вору, снимают его с виселицы.

 

197.

אַז מען דערטראַכט ניט מיטן קאָפּ, דערלײגט מען מיט דער קעשענע.

Az men dertraxt nit mitn kop, derlejgt men mit der kešene.

Когда не додумывают головой, докладывают карманом.

 

198.

אַז מען דערמאָנט זיך אין טױט איז מען ניט זיכער מיטן לעבן.

Az men dermont zix in tojt iz men nist zixer mit lebn.

Когда вспоминают о смерти, не уверены в жизни.

 

199.

אַז מען האָט ברױט, װיל מען אַ קױלעטש.

Az men hot brojt, vil men a kojleč.

Чем больше есть, тем больше хочется.

 

200.

אַז מען האָט ברױט, זאָל מען קײן זעמל <לעקעך> ניט זוכן

Az men hot brojt, zol men zeml <lekex> nit zuxn.

Когда есть хлеб, не ищут булочку <пряник>. От добра добра не ищут.