601.

װער עס פֿרעגט, בלאָנדזשעט ניט.

Ver es fregt, blondžet nit.

Кто спрашивает, то не блуждает. Язык до Киева доведёт.

 

602.

װער עס קומט פֿריִער, דער מאָלט פֿריִער.

Ver es kumt frier, der molt frier.

Кто рано встаёт, тому Бог даёт.

 

603.

װער עס שטראָפֿט דעם צװײטן, ביז פֿריִער פֿאַר זיך גוטס אָנגרײטן.

Ver es štroft dem cvejtn, biz frier far zix guts ongrejtn.

Ахал бы, дядя, на тебя глядя.

 

604.

װערטער זאָל מען װעגן און ניט צײלן.

Verter zol men vegn un nit cejln.

Слова следует взвешивать, а не считать.

 

605.

זאָג דער קאַץ, אַז די בלינצע קאָסט אַ גילדן, נעמט זי פֿאָרט.

Zog der kac, az di blince kost a gildn, nemt zi fort.

Скажи кошке, что блин стоит монеты, она всё-таки возьмёт.

 

606.

זאָג מיר, װער זײַנע חבֿרים זײַנען, װעל איך דיר זאָגן, װער דו ביסט.

Zog mir, ver zajne xavejrim zajnen, vel ix dir zogn, ver du bist.

Скажи мне, кто твой друг, и я скажу, кто ты.

 

607.

זאָג ניט אַלץ װאָס דו װײסט, גלײב ניט אַלץ װאָס דו האָסט.

Zog nit alc vos du vejst, glejb nit alc vos du host.

Не говори всё, что знаешь, не верь всему, что имеешь.

 

608.

זאָג ניט "האָץ" ביז דו ביסט ניט אַריבערגעשפּרונגען דעם קלאָץ.

Zog nit “hoc” biz du bist nit aribergešprungen dem kloc.

Не говори гоп, пока не перепрыгнешь. Цыплят по осени считают.

 

609.

זיבן איז אַ ליגן.

Zibn iz a lign.

Семь – это ложь.

 

610.

זיבן זאַכן פֿאַרקירצן די יאָרן: כּעס אין קנאה, תּאװה און גאװה, רכילות, זנות און לײַדיק גײן.

Zibn zaxn farkircn di jorn: kas un kine, tajve un gajve, rexiles, znus un lajdik gejn.

Семь вещей укорачивают года: гнев и зависть, соблазн и гордость, сплетни, разврат и безделье.


611.

זיבן מאָל מעסטן, אײן מאָל אָפּשנײַדן.

Zibn mol mestn, ejn mol opšnajdn.

Семь раз измерь – один раз отрежь!

 

612.

זײַ אַ בריה און גיב זיך אַ קוש אין שטערן.

Zaj a berje un gib zix a kuš in stern.

Близок локоть, да не укусишь.

 

613.

זײַ ניט ברוגז, װעסטו ניט זײַן אַלײן.

Zaj nit brojgez, vestu nit zajn alejn.

Не сердись, и ты будешь не одинок.

 

614.

זײַנען ניט קײן גרױסע מציאה.

Zajnen nit kejn grojse mecie.

Не бывает большой находки.

 

615.

זיך לערנען גאָלן איז בעסער אױף אַ פֿרעמדער באָרד.

Zix lernen goln iz beser af a fremder bord.

Учиться брить лучше на чужой бороде.

 

616.

זיכער איז מען נאָר מיטן טױט.

Zixer iz men nor mitn tojt.

Уверенным бывают только в смерти.

 

617.

חסרונות זעט מען נאָר בײַ יענעם.

Xesrojnes zet men nor ba jenem.

Недостатки видят только у других. В чужом глазу сучок видим, а в своём бревна не замечаем.

 

618.

טױטע האָבן ניט קײן טעות.

Toyte hobm nšt kejn toes.

У мёртвых нет ошибок. Человеку свойственно ошибаться.

 

619.

טראָג ניט קײן טובֿות איבער פֿרעמדע הײַזער.

Trog nit kejn tojves iber fremde hajzer.

Не предлагай услуги в чужих домах. Своя рубашка ближе к телу.

 

620.

יחדיו איז אַ ייִדישע זאַך.

Jaxdev iz a jidiše zakh.

Единство – еврейская вещь Один за всех, все за одного.


621.

יעדן דאַכט זיך, אַז בײַ יענעם לאַכט זיך.

Jedn daxt zix, az ba jenem laxt zix.

Каждому кажется, что другому смешно.

 

622.

יעדע שטאָט האָט זיך איר משוגענעם.

Jede štot hot zix ir mešugenem.

Каждый город имеет сумасшедшего. В семье не без урода.

 

623.

יעדער איז זיך דער נאָענטסטער קרובֿ.

Jeder iz zix der noentster korev.

Своя рубашка ближе к телу.

 

624.

יעדער אָנפֿאַנג איז שװער.

Jeder onfang iz šver.

Лиха беда начало. Первый блин – комом.

 

625.

יעדער האַלבער נבֿיא איז אַ גאנצער נאַר.

Jeder halber novi iz a gancer nar.

Каждый полупророк - полный дурак.

 

626.

יעדער לױט זײַן געשמאַק.

Jeder lojt zajn gešmak.

О вкусах не спорят.

 

627.

יעדערער גנבֿ האָט זיך זײַן תּירוץ.

Jederer ganev hot zix zajn terec.

Каждый вор находит себе оправдание.

 

628.

יעדערער זעט נאָר יענעמס הױקער, אָדער ניט  זײַן אײגענע.

Jederer zet nor jenems hojker, oder nit zajn ejgene.

В чужом глазу сучок видим, а в своём бревна не замечаем.

 

629.

יענעמס גראָז איז גרינער.

Jenemc groz iz griner.

Чужая трава зеленее. В чужих руках ломоть велик.

 

630.

יענער אָנהײב האָט זײן עק, און יעדע שאַפֿונג האָט איר צװעק.

Jener onhejb hot zajn ek, un jede šafung hot ir cvek.

Каждое начало имеет свой конец, а каждое творение имеет свой гвоздь


631.

כּדי צו דערקענען אַ מענטשן מוז מען מיט אים אױפֿעסן אַ פּוד זאַלץ.

Kedej cu derkenen a menčn muz men mit im ufesn a pud zalc.

Чтобы узнать человека нужно с ним съесть пуд соли.

 

632.

כּל־זמן דער מענטש האָט נאָך די אױגן אָפֿן, זאָל ער נאָך האָפֿן <זאָל ער ניט אױפֿהערן צו האָפֿן>.

Kolzman der menč hot nox di ojgn ofn, zol er nox hofn <zol er nit ufhern cu hofn>.

Пока у человека открыты глаза, он не перестаёт надеяться. Пока дышу – надеюсь Век живи, век надейся.

 

633.

כּל־זמן מען לעבט איז אַלץ צו װײניק.

Kolzman men lebt iz alc cu vejnik.

Пока живут – всё понемножку.

 

634.

כּעס מאַכט אַ קלוגן צום נאַר.

Kas maxt a klugn cum nar.

Злоба превращает умного в дурака.

 

635.

לאָז זײַן פֿון אַ קאָזאַק, אַבי צו לעבן.

Loz zajn fun a kozak, abi cu lebm.

Оставь своё у казака, лишь бы жить.

 

636.

לאָז קרענקען דער שפּיגל צי דאָס בין איך?!

Loz krejnken der špigl ci dos bin ix?!

Пусть будет проклято  зеркало, разве это я?! Неча на зеркало пенять, коли рожа крива.

 

637.

לאַכן איז די בעסטע רפֿואה.

Laxn iz di beste refue.

Смех – лучшее лекарство.

 

638.

לױף נישט נאָך כּבֿוד, װעט ער אַלײן צו דיר קומען.

Lojf ništ nox koved, vet er alejn cu dir kumen.

Не беги за честью, она сама к тебе придёт.

 

639.

לײגט ניט אָפּ אױף מאָרגן װאָס דו קענסט הײַנט באַזאָרגן.

Lejgt nit op af morgn vos du kenst hajnt bazorgn.

Не откладывай на завтра то, что можно сделать сегодня.

 

640.

מאָרגן זאָל גאָט זאָרגן.

Morgn zol Got zorgn.

Успеешь напечалиться, когда беда навалится.


641.

מיט אַ גוטער חבֿרותא אױפֿן שאַרף פֿון שװערד.

Mit a guter xavruse afn šarf fun šverd.

С хорошей компанией на острие меча. В тесноте, да не в обиде.

 

642.

מיט אַ נאַר טאָר מען קײן װיכּוח ניט האָבן.

Mit a nar tor men kejn vikuex nit hobm.

С дураком не смей спорить. Дуракам закон не писан.

 

643.

מיט אַ פֿרעמדער פֿור פֿאָרט מען ניט װײַט.

Mit a fremde fur fort men nit vajt.

С чужой фурой далеко не едешь.

 

644.

מיט אַ צרה דאַרף מען זיך נאָר איבערשלאָפֿן.

Mit a core darf men zix nor iberšlofn.

С горем нужно только переспать.

 

645.

מיט אַ קאַץ שיקט מען קײן שלח־מנות ניט.

Mit a kac šikt men kejn šalexmones nit.

С кошкой не посылают гостинцев. Пустили козла в огород.

 

646.

מיט אײן אײ קען מען אַ גאַנצע שיסל באָרשטש פֿאַרװײַסן.

Mit ejn ej ken men a gance šisl boršč farvajsn.

С одним яйцом можно целую миску борща обелить.

 

647.

מיט אײן פּאָר פֿיס קען מען ניט טאַנצן אױף צװײ חתונות.

Mit ejn por fis ken men nit tancn af cvej xasenes.

С одной парой ног невозможно танцевать на двух свадьбах. Один пирог два раза не съешь.

 

648.

מיט געדולד בױערט מען דורך אַפֿילו אַ קיזלשטײן.

Mit geduld bojert men durx afile a kizlšteyn

С терпением просверлят даже кремень. Терпение и труд всё перетрут.

 

649.

מיט די יאָרן אַלץ שװאַכער די צײן און דער זכּרון.

Mit di jorn alc svaxer di cejn un der zikorn.

С годами всё слабее: зубы и память.

 

650.

מיט דער צײַט לערנט מען אַ בער אױך אױסטאַנצן.

Mit der ajt lernt men a ber ojx ojstancn.

Со временем учат медведя также танцевать.


651.

מיט דער קאַץ שיקט מען ניט קײן שלח־מנות.

Mit der kac šikt men nit šalexmones.

С кошкой не посылают гостинцев. Пустили козла в огород.

 

652.

מיט חכמה אַלײן גײט מען ניט אין מאַרק.

Mit xoxme alejn gejt men nit in mark.

С одной мудростью на рынок не ходят.

 

653.

מיט ליגן קומט מען װײַט, אָבער ניט צוריק.

Mit lign kumt men vajt, ober nit curik.

У лжи короткие ноги.

 

654.

מיט פֿרעמדן שׂכל קען מען ניט לעבן.

Mit fremdn sejxl ken nit lebm.

С чужим умом невозможно жить.

 

655.

מיט פֿרעמדע הענט איז גוט פֿײער צו שאַרן.

Mit fremde hent iz gut fajer cu šarn.

Чужими руками хорошо огонь загребать.

 

656.

מיט שרײַען ה ױך באַװײַזט מען ניט קײן כּוח.

Mit srajen hojx bavajzt men nit kejn kojex.

С громким криком силу не показывают.

 

657.

מיטן שׂכל װעסטו פֿאַנגען אַפֿילו אַ לײב, מיט כּוח אַפֿילו ניט קײן פֿליג.

Mitn sejxl vestu fangen afile a lejb, mit kojex afile nit kejn flig.

С умом поймаешь даже льва, а с силой не поймаешь даже муху.

 

658.

מײַן דרײער איז אױך אַ דרײער.

Majn drejer iz ojx a drejer.

Мой проныра также проныра.

 

659.

מלאָכה איז מלוכה.

Meloxe iz meluxe.

Ремесло – царство.

 

660.

מען אַנטלױפֿט פֿון רעגן, באַגעגנט מען האָגל.

Men antlojft fun regn, bagegnt men hogl.

Бегут от дождя, встречают град. Из огня да в полымя.


661.

מען באַגריסט נאָך די קלײדער, מען באַגלײט נאָכן שׂכל.

Men bagrist nox di klejder, men baglejt noxn sejxl.

По одёжке встречают, по уму провожают.

 

662.

מען דאַרף הײַנט זאָרגן, װאָס ער װעט זײַן מאָרגן.

Men darf hajnt zorgn, vos er vet zajn morgn.

Надо сегодня заботиться о том, что будет завтра.

 

663.

מען דאַרף ניט אַזױ פֿיל מדקדק זײַן.

Men darf nit azoj fil medakdek zajn.

Не всякое лыко в строку.

 

664.

מען דאַרף ניט אַרײַנשטופּן דעם קאָפּ אין אַ קראַנקן בעט.

Men darf nit arajnštupn dem kop in a krankn bet.

Не надо всовывать голову в кровать с больным.

 

665.

מען דאַרף ניט דעם גאַנצן קעז אַרײַנלײגן אין אײן װאַרעניק.

Men darf nit dem gancn kez arajlejgn in ejn varenik.

Не надо весь сыр вкладывать в один вареник. Не клади все яйца в одну корзину.

 

666.

מען דאַרף ניט זײַן הױך, מען זאָל זײַן גרױס.

Men darf nit zajn hojx, men zol zajn grojs.

Не надо быть высоким, надо быть большим.

 

667.

מען דאַרף ניט צײלן געלט אין אַ פֿרעמדער קעשענע.

Men darf nit cejln gelt in a fremder kešene.

Не надо считать деньги в чужом кармане.

 

668.

מען דאַרף עפּעס רעדן, נאָר רעדן איז ניטאָ װאָס.

Men darf epes redn, nor redn iz nito vos.

Надо что-то сказать, но сказать нечего.

 

669.

מען דערקענט אין די באַקן, װי די צײנער קנאַקן.

Men derkent in di bakn, vi di cejner knakn.

По щекам узнают, как зубы щёлкают.

 

670.

מען דערקענט דעם פּריץ נאָך די שטיװל.

Men derkent dem porec nox di štivl.

Помещика узнают ещё по сапогам.


671.

מען דערקענט דעם פֿױגל נאָך די פֿעדערן.

Men derkent dem fojgl nox di federn.

Видна птица по полёту.

 

672.

מען הערט די מגילה װי דעם רבֿ, דעם רבֿ װי די מגילה – און בײדע אין אײנעם װי דעם פֿאַראַיאָריקן שנײ.

Men hert di megile vi dem rov, dem rov vi di megile – un bejde inejnem vi farajorikn šnej.

Слушают свиток как раввина, раввина как свиток – обоих вместе как прошлогодний снег.

 

673.

מען זאָל װאַרטן אױף דעם לוחס פּאָגאָדע, װאָלט מען קײן ברױט ניט געהאַט.

Men zol vartn af dem luexs pogode, volt men kejn brojt nit gehat.

Чтобы не иметь хлеба, надо ждать погоду по календарю.

 

674.

מען טאָר ניט אױסזאָגן פֿון חדר.

Men tor nit ojszogn fun xejder.

Не смей высказываться о хедере.

 

675.

מען מעג זײַן שװאַרץ, אַבי האָבן אַ גוט האַרץ.

Men meg zajn švarc, abi hobn a gut harc.

Можно быть чёрным, только было бы доброе сердце.

 

676.

מען קען בײם ברעג אױך דערטרונקען װערן.

Men ken bam breg ojx dertrunken vern.

У берега также можно утонуть.

 

677.

מען קען מיט אַ לעפֿל דעם ים ניט אױסשעפּן.

Men ken mit a lefl dem jam nit ojsšepm.

Ложкой море не вычерпаешь.

 

678.

מענער, דערלאָזט ניט, אַז די װײַבער זאָלן אױף אונדז פֿאָרן רײַטנדיק.

Mener, derlozt nit az di vajber zoln af undz forn rajtndik.

Мужья, не позволяйте, чтобы жены на нас ездили верхом.

 

679.

משיח װערט ניט אין אײן נאַכט געבױרן.

Mešiex vert nit in eyn naxt gebojrn.

Мессия не рождается в одну ночь. Москва не сразу строилась.

 

680.

נאָר בײַ אײגענעם טיש קאָן מען װערן זאַט.

Nor ba ejgenem tiš kon men vern zat.

Только у своего стола можно стать сытым.


681.

נאַראָנים און קראָפּעװע װאַקסן אָן רעגן.

Naronim un kropeve vaksn on regn

Дураков не сеют, они сами родятся.

 

682.

נגיד האָט פֿײַנט כּבֿוד, װי אַ קאַץ סמעטענע.

Noged hot fajnt koved, vi a kac smetene.

Богач не любит почести, как кот сметану.

 

683.

נגידים בלאָזן זיך, דער אָרעמאַן ווערט געשװאָלן.

Negidim blozn zix, der oreman vert gešvoln.

Богачи дуются, бедняк становится набухшим. Когда паны дерутся, у холопов чубы трещат.

 

684.

נויט ברעכט אײַזן, דלות ברעכט שלעסער.

Nojt brext ajzn, dales brext sleser.

Нужда ломает железо, а нищета замки.

 

685.

ניט אַזױ גיך טוט זיך װי עס רעדט זיך.

Nit azoj gix tut zix vi es redt zix.

Не так быстро делается, как говорится.

 

686.

ניט איטלעכס האַרץ װאָס לאַכט איז פֿרײלעך.

Nit itlexs harc vos laxt iz frejlex.

Не всякое сердце что смеётся, весёлое. Смех сквозь слёзы.

 

687.

ניט איטלעכעער װאָס זיצט אױבן אָן איז אַ פּאַן.

Nit itlexer vos zict ojbm on iz a pan.

Не каждый, что сидит на почётном месте пан.

 

688.

ניט אַלץ װאָס גלאַנצט איז גאָלד.

Nit alc vos glanct iz gold.

Не всё то золото, что блестит.

 

689.

ניט אַלע <יעדן> טאָג איז פּורים.

Nit ale <jedn> tog iz Purim

Не каждый день Пурим. Не всё коту масленица (бывает великий пост).

 

690.

ניט דאָס איז שײן װאָס ס׳איז שײן, נאָר דאָס איז שײן װאָס ס׳געפֿעלט.

Nit dos iz šejn vos s’iz šejn, nor dos iz šejn vos s’gefelt.

Не красивая красива, а любимая.


691.

ניט דאָס אָרט באַשײנט דעם מענטשן, נאָר דער מענטש דאָס אָרט.

Nit dos ort bašejnt dem menčn, nor der menč dos ort.

Не место красит человека, а человек место.

 

692.

ניט דער טשװאָק איז דער עיקר, נאָר דער הענגלײַכטער.

Nit der čvok iz der iker, nor der hejnglajxter.

За деревьями леса не видно.

 

693.

ניטאָ קײן משפּחה אָן אַ פֿלעק.

Nito kejn mišpoxe on a flek.

И на солнце бывают пятна. В семье не без урода.

 

694.

ניטאָ קײן רױז אָן דערנער.

Nito kejn rojz on derner

Нет розы без шипов.

 

695.

נײַ איז געטרײַ.

Naj iz getraj.

Новое – верно.

 

696.

נײן איז דער בעסטער תּירוץ.

Nejn iz der bester terec.

Нет – лучшее оправдание. На нет и суда нет.

 

697.

נעם אַ ייִדן אונטערפֿירן, װאַרפֿט ער דיר אַרױס פֿון װאָגן.

Nem a jidn unterfirn, varft er dir arojs fun vogn.

Возьмёшь еврея подвести, он тебя выбросит с повозки.

 

698.

ס׳איז גאָר ניט אַזױ שרעקלעך, װי מען מאָלט זיך אױס.

S’iz gor nit azoj šreklex, vi men molt zix ojs.

У страха глаза велики.

 

699.

ס׳לאָזט זיך נאָך ניט אױס די װעלט.

S’lozt zix nox nit ojs di velt.

Свет не клином сошёлся.

 

700.

עלטערן לערנען אױס די קינדער רעדן און די קינדער די עלטערן – שװײַגן.

Eltern lernen ojs di kinder redn un di kinder di eltern – švajgn.

Родители выучивают детей говорить, а дети родителей – молчать.